İçinde yaşadığımız evrenin bir işleyişi, bu işleyişi sağlayan bir düzeni, bu düzenin devam etmesini sağlayan sırları var. Bu sırların bir kısmından henüz haberdar bile değiliz, bir kısmının da varlığının farkındayız ama altında yatan dinamikleri çözemdik. Mesela yerçekimi diye bir şey mi var yoksa gök mü bizi itiyor, bu konuyu henüz açıklığa kavuşturamadık.
Yani biz çözmüş olsak da çözmemiş olsak da her şeyin bir şeyi var. Orası kesin. Ve işte her şeyin bir şeyi olduğu için, bir şeyi bir yere bıraktığımızda, o şeyin ertesi gün uyandığımızda da aynı yerde olacağını biliriz. Her sabah uyandığınızda yeni baştan düzenlenmiş bir dünyayla karşılaştığınızı düşünsenize bir. Örneğin kalktınız, çok affedersiniz tuvalete gideceksiniz ama terlikleriniz yok; hadi onu geçtim, mesela banyo bile yok. Siz uyurken bütün evren yer değiştirmiş. Olur mu? Olmaz. İşte dediğim gibi, içinde yaşadığımız evrenin belirli bir kurallar bütünü var; ve bu kurallar bütünü dahilinde, bir şeyi bir yere bıraktığınızda o şeyi ertesi gün de aynı yerde bulursunuz.
Evinizde beş yaşında bir oğlan çocuğu varsa hariç.
Eğer beş yaşında bir oğlunuz varsa, bir şeyi bir yere bıraktığınızda onu bırakın ertesi günü, beş dakika sonra bile aynı yerde bulmanızın olanağı yoktur. Bu da herhalde içinde yaşadığımız evrenin bug'larından biri.
Ama neyse ki, olasılık prensipleri belirli bir dereceye kadar çalışıyor da, bir şeyi bir yere bıraktıktan beş dakika sonra aynı yerde bulamadığınız takdirde aşağı yukarı nerelerde olabileceğini tahmin edebiliyorsunuz. Tahminlerinizde yanılsanız bile, evin içinde aradığınız takdirde aşağı yukarı %90 olasılıkla evin içinde bulabileceğinizi bilirsiniz.
Gece vakti elektrik kesilirse hariç. Bu da evrenin başka bir bug'ı olabilir. Çünkü gecenin bir körü evde elektrikler kesildiğinde, tam da böyle durumlar için çekmecede tuttuğunuz el fenerinin yerinde olmadığını fark ederseniz, o el fenerini o saatte bulmanıza imkan yoktur. Karanlıkta kalırsınız.
İşte tam da böyle bir olasılık durumları için, buzdolabında yedekte mum saklamanız hayat kurtarabilir. Tabii buzdolabınızın kapısında çocuk kilidi varsa. Yani aman diyeyim, evrenin bütün dengesi bir buzdolabı kilidine bağlı olabilir.
Tabii "Sene olmuş 2017, gecenin bir köründe elektrik kesilmesine takmadın da buna mı taktın?" diye de sorabilirsiniz. Ne bileyim, bu da evrenin henüz çözüme kavuşturulmamış başka bir bug'ı olabilir.
Yani biz çözmüş olsak da çözmemiş olsak da her şeyin bir şeyi var. Orası kesin. Ve işte her şeyin bir şeyi olduğu için, bir şeyi bir yere bıraktığımızda, o şeyin ertesi gün uyandığımızda da aynı yerde olacağını biliriz. Her sabah uyandığınızda yeni baştan düzenlenmiş bir dünyayla karşılaştığınızı düşünsenize bir. Örneğin kalktınız, çok affedersiniz tuvalete gideceksiniz ama terlikleriniz yok; hadi onu geçtim, mesela banyo bile yok. Siz uyurken bütün evren yer değiştirmiş. Olur mu? Olmaz. İşte dediğim gibi, içinde yaşadığımız evrenin belirli bir kurallar bütünü var; ve bu kurallar bütünü dahilinde, bir şeyi bir yere bıraktığınızda o şeyi ertesi gün de aynı yerde bulursunuz.
Evinizde beş yaşında bir oğlan çocuğu varsa hariç.
Eğer beş yaşında bir oğlunuz varsa, bir şeyi bir yere bıraktığınızda onu bırakın ertesi günü, beş dakika sonra bile aynı yerde bulmanızın olanağı yoktur. Bu da herhalde içinde yaşadığımız evrenin bug'larından biri.
Ama neyse ki, olasılık prensipleri belirli bir dereceye kadar çalışıyor da, bir şeyi bir yere bıraktıktan beş dakika sonra aynı yerde bulamadığınız takdirde aşağı yukarı nerelerde olabileceğini tahmin edebiliyorsunuz. Tahminlerinizde yanılsanız bile, evin içinde aradığınız takdirde aşağı yukarı %90 olasılıkla evin içinde bulabileceğinizi bilirsiniz.
Gece vakti elektrik kesilirse hariç. Bu da evrenin başka bir bug'ı olabilir. Çünkü gecenin bir körü evde elektrikler kesildiğinde, tam da böyle durumlar için çekmecede tuttuğunuz el fenerinin yerinde olmadığını fark ederseniz, o el fenerini o saatte bulmanıza imkan yoktur. Karanlıkta kalırsınız.
İşte tam da böyle bir olasılık durumları için, buzdolabında yedekte mum saklamanız hayat kurtarabilir. Tabii buzdolabınızın kapısında çocuk kilidi varsa. Yani aman diyeyim, evrenin bütün dengesi bir buzdolabı kilidine bağlı olabilir.
Tabii "Sene olmuş 2017, gecenin bir köründe elektrik kesilmesine takmadın da buna mı taktın?" diye de sorabilirsiniz. Ne bileyim, bu da evrenin henüz çözüme kavuşturulmamış başka bir bug'ı olabilir.
Yorumlar
Yorum Gönder